Zbiory
Początków kolekcji etnograficznej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu należy szukać w rewindykowanych, ocalałych zbiorach po Muzeum Śląskim w Katowicach jak i po niemieckim Landesmuseum. Na bazie przedwojennego muzealnictwa opracowano w latach czterdziestych XX w. program badawczy i kolekcjonerski. Systematycznie gromadzone i opracowywane zbiory liczą obecnie prawie dwadzieścia tysięcy eksponatów obrazujących kulturę chłopską i robotniczą Górnego Śląska, przede wszystkim jego części przemysłowej ale także Śląska Cieszyńskiego i Opolskiego. Jest również rejestrowany inwentarz kulturowy pogranicza śląskiego jak i ludności przybyłej na ten obszar po 1945 roku, ze wschodnich ziem II Rzeczpospolitej.Wśród muzealiów etnograficznych zgromadzonych w Muzeum Górnośląskim wyróżnia się największa na Śląsku kolekcja strojów ludowych, tekstyliów, haftów i koronek, bo obejmująca kilka tysięcy zabytków, w tym cenny, unikalny zbiór srebrnych ozdób kobiecego stroju cieszyńskiego. Na szczególną uwagę zasługuje również kolekcja dziewiętnastowiecznej ludowej rzeźby sakralnej w drewnie oraz obrazów olejnych na płótnie i desce, temperowych na szkle i papierze z ludowymi wyobrażeniami postaci świętych. Zespół zabytków 
obejmujący wyroby ceramiczne to zarówno proste garnki, misy, dzbanki wykonane na kole garncarskim, jak i fabrycznie zdobione fajanse i wyroby porcelanowe. Odrębną część zbioru etnograficznego stanowi plastyka obrzędowa, dokumentująca poprzez różnego rodzaju rekwizyty na przykład: szopki, gwiazdy kolędnicze, kroszonki, wieńce dożynkowe i tym podobne śląskie, ludowe obrzędy i zwyczaje. Tworząc zręby kolekcji etnograficznej wiele uwagi i troski poświęcono zbieraniu zabytków związanych z podstawowymi zajęciami miejscowej ludności, to jest z: rolnictwem, hodowlą, górnictwem, istniejącymi tu rzemiosłami, co pozwoliło uzyskać w miarę pełny, poparty licznymi archiwaliami i fotografią obraz kultury materialnej tego regionu. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku i późniejszych zintensyfikowano zbieranie dawnej fotografii, szczególnie związanej z wydarzeniami rodzinnymi Górnoślązaków ( zdjęcia ślubne, wykonane z okazji Pierwszej Komunii, pogrzebu i tym podobne.). Odzwierciedleniem zasobów etnograficznych jest stała wystawa pt. „Z życia ludu śląskiego w XIX i XX wieku” zajmująca prawie 800 metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej. Zgodnie z zamysłem realizatorów życie społeczności śląskiej zostało tu zaprezentowane poprzez wydarzenia rodzinne, a także poprzez cykl dorocznych zwyczajów i prac gospodarskich. Starano się przy tym wskazać na istotne treści kulturowe charakteryzujące śląską, rodzimą społeczność. Wystawie tej towarzyszy informator omawiający poszczególne części ekspozycji.
