Wystawy stałe
Środowiska Przyrodnicze Górnego Śląska - Lasy
Pierwsza część stałej wystawy przyrodniczej nosi tytuł Środowiska Przyrodnicze Górnego Śląska - Lasy. Pełna ekspozycja prezentować będzie również środowiska wodno-błotne, pola i łąki oraz środowisko miejskie.
Z życia ludu śląskiego XIX -XX w.
Wystawa "Z życia ludu śląskiego XIX -XX w." jest trzecią stałą ekspozycją etnograficzną, ze zrealizowanych w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu w latach 1949 - 1989 pierwsza z nich, zatytułowana "Kultura ludowa na Śląsku" czynna od 1947 roku, parokrotnie uzupełniona i modernizowana, prezentowana była pod zmienionym tytułem do lat 50 - tych. Druga, otwarta w 1960 roku, to "Kultura ludu śląskiego w XVIII i XIX w." - "była pierwszą próbą widzenia zjawisk kulturowych wsi śląskiej poprzez pryzmat zbiorów muzealnych". Składało się na nią 750 eksponatów i kilkadziesiąt fotografii. Poddawana kilkakrotnie renowacji, eksponowana była do około 1975 roku.
Galeria malarstwa polskiego
W Galerii Malarstwa Polskiego wyeksponowano reprezentatywny zbiór malarstwa polskiego Muzeum Górnośląskiego od pocz. XIX w. do połowy XX w. Uwagę zwraca zespół portretów późnego klasycyzmu i związanego ze sztuką biedermeieru "realizmu mieszczańskiego" (Kazimierz Wojniakowski, Karol Schweikart, Józef i Alojzy Rejchanowie), a także znaczące przykłady nurtu romantycznego i jego kontynuacji w malarstwie polskim XIX w. ( Artur Grottger, Piotr Miachałowski, m. in. Portret Maksymiliana Oborskiego w czapeczce z futrzanym otokiem, 1840- 48). W wyróżniającej się wysokim poziomem artystycznym kolekcji malarstwa realistycznego drugiej połowy XIX w. dominują pejzaże, malarstwo rodzajowe, portrety, tematyka historyczno-rodzajowa, m.in. Józef Szermentowski Pastuszek (1857), Maurycy Gottlieb Jałmużna (1878), Wojciech Gerson Letni deszcz i Mgła poranna (1875), Aleksander Gierymski Murzynka i Domy nad kanałem (ok. 1897-98), Józef Brandt Wesele kozackie oraz Zwiad kozacki (1873).
Przyroda Górnego Śląska. Wody i mokradła
Wystawa "Przyroda Górnego Śląska. Wody i mokradła" jest jedną z pierwszych tego typu wystaw w Polsce. Po raz pierwszy ekspozycja przyrodnicza jest nie tylko naturalna w formie, ale również realistyczna w treści. Tego typu połączenia niezwykle rzadko przedstawiano w przyrodniczych prezentacjach muzealnych. Przy pomocy dioram przedstawiono zachodzące (w środowiskach związanych z wodą) naturalne procesy, których zaobserwowanie w przyrodzie jest często bardzo trudne nawet dla specjalisty.
Relacje drapieżca-ofiara czy życie rodzinne zwierząt fascynują, jednak trwają zbyt krótko lub są ukryte przed okiem człowieka. Konstrukcja ekspozycji pozwala zwiedzającemu osobiście uczestniczyć w tych intymnych procesach natury. Do minimum ograniczyliśmy opisy na ekspozycji. Obraz i dźwięk są głównymi nośnikami
informacji.
